موقعیت شما: بیماریهای شایع مو هیرسوتیسم (پرمویی)
 
 

هیرسوتیسم (پرمویی)

نامه الکترونیک چاپ PDF

تعریف

افزایش بیش ازحد موهای خانمها را هیرسوتیسم می نامند . این افزایش مو به ویژه درصورت باعث مشکلات زیبایی زیادی برای خانمها می شود . البته مقدار موهایی که به هیرسوتیسم تعبیر می شود بیشتردرمقایسه فرد با افراد هم نژاد خود مشخص می گردد.

مقدمه

موها از فولیکول یا پیاز مو که در پوست قرار دارد رشد می کنند . این فولیکولها به تعداد حدود 50 میلیون در سر تا سر بدن وجود دارند که حدود 10 میلیون آنها در سر قرار دارد و تنها در کف دست و پا فولیکول مویی وجود ندارد. تا زمانی که فولیکول مو وجود دارد موها به رشد خود ادامه می دهند.

انواع موها

1- موی ولوس : موهای کرکی و نازک و کوتاه و نرم که اکثراً کمرنگ هستند. مانند موی ناحیه صورت و پشت و سینه خانمها

2- موی ترمینال : موهای بلند، زبروضخیم درسر و زیر بغل و ناحیه عانه ( هم در آقایان و هم در خانمها)

 

مراحل رشد مو

1- آناژن : این مرحله رابه مرحله رشد فعال هم تعبیرمی کنند که چندین سال طول می کشد وحدود 85% موهای بدن دراین مرحله قرار دارند.

2- کاتاژن یا مرحله برگشت که چند هفته طول می کشد ودرآن رشد موها متوقف می شود اما ریزش نمی کنند . حدود 4-3% موهای بدن دراین مرحله قراردارند.

3- تلوژن یا مرحله استراحت که حدود چند ماه طول کشیده ودرانتهای این مدت موها ریخته شده وموهای جدیدی شروع به تشکیل می کنند . همیشه حدود 10 تا 13 % از موهای کل بدن دراین مرحله قرار دارند.

اثر هورمونها بر رشد موها

هورمونهای مختلفی می توانند بررشد موها اثرداشته باشند . مهمترین هورمونهایی که درکنترل رشد موها دخالت می کنند هورمونهای مردانه (آندروژنها) هستند و مهمترین هورمون مردانه هم هورمون تستوسترون می باشد . آندروژنها باعث می گردند که موهای ولوس به موهای ترمینال تبدیل شوند . (البته به غیرازناحیه سر) در زمان بلوغ آندروژنها که هم درپسرها وهم دردخترها (به مقدارکمتر) وجود دارند باعث به وجود آمدن موهایی درزیربغل ودر ناحیه عانه می شوند . هورمونهای زنانه (مانند استروژن) دارای اثراتی مخالف هورمونهای مردانه می باشند . وقتی که یک موی ولوس به یک موی ترمینال تبدیل می شود ؛ حتی اگرآندروژنها نیز دیگر وجود نداشته باشند ، آنها دوباره به موی ولوس تغییر نخواهند کرد . بنابراین هیرسوتیسم را باید با کم کردن تعداد موهای ترمینالی که بر اثر آندروژنها ایجاد شده اند درمان نمود .

پر مویی

علل ایجاد پرمویی در خانمها

تمام خانمها دارای موهای ترمینال دربعضی از قسمتهای بدن مثل سر، زیربغل وناحیه عانه می باشند . وجود چند موی ترمینال دراطراف نوک پستانها ویا بالای رانها ممکن است طبیعی باشد . هیرسوتیسم یا افزایش موی خانمها هنگامی ایجاد می شود که موهایی ضخیم ( معمولاً با رنگ تیره ) برروی صورت ، سینه ، شکم ، بالای رانها ودرقسمت بالای بازوها دیده شوند . اگر فقط بر روی ساعد و یا ساق پاها مو وجود داشته باشد به آن هیرسوتیسم یا پرمویی گفته نمی شود .

هیرسوتیسم را باید ازهیپرتریکوزیس جدا نمود . هیپرتریکوزیس با افزایش موهای ولوس که می توانند نسبت به حالت طبیعی تیره تر باشند مشخص می شود .این وضعیت درمنطقه مدیترانه ای شایعتربوده و می تواند بطورارثی درخانواده ها وجود داشته باشد . هیرسوتیسم تقریباً همیشه بعلت افزایش اثرهورمونهای آندروژن برروی فولیکولهای مو ایجاد می شود . این افزایش اثر می تواند به علل زیرباشد :

1- مصرف دارویی

2- مشکلات تخمدانی

3- مشکلات غدد فوق کلیوی

4- هیرسوتیسم فامیلی


1- مصرف دارویی

استفاده از هورمونهای مردانه وداروهای با اثرآندروژنی ماننداستروییدهای آنابولیک که دربعضی از افراد مشغول به ورزش بدنسازی مصرف می گردند واستفاده ازداروی دانازول که دربیماری آندومتریوز بکار می رود مثالهایی ازمصرف دارویی َآندروژنها میباشد .

2- مشکلات تخمدانی

تومورهای تخمدانی تولید کننده آندروژن می تواند باعث پرمویی خانمها گردد که سریع ایجاد می شود ومی تواند همراه نشانه های دیگرمردانه مانند ریزش موهای سر وکلفتی صدا باشد . بیماری تخمدان پلی کیستیک نیزهمراه با عدم تخمک گذاری مزمن، چاقی و هیرسوتیسم می باشد . در این بیماری افزایش هورمون هیپوفیزی LH و کاهش FSH باعث عدم تخمک گذاری شده و افزایش استروژنها و آندروژنها را سبب می شود.

3- مشکلات غدد فوق کلیوی

بیماریهای نظیر کوشینگ و هیپرپلازی غدد فوق کلیوی ( به علت نقائص آنزیمی ) می تواند موجب هیرسوتیسم گردد .

4- هیرسوتیسم فامیلی

بعضی ازبیماران دچارهیرسوتیسم هیچ مشکلی درتخمک گذاری وقاعدگی خود نداشته ، میزان هورمونهای آنها طبیعی بوده وعلتی برای هیرسوتیسم آنها پیدا نمی شود . این حالت درخانمهای منطقه خاورمیانه واطراف مدیترانه بیشتردیده می شود وبنظرمی رسد درنژادهای خاصی شایعترباشد. این نوع هیرسوتیسم را فامیلی ویا ایدیوپاتیک می نامیم . به نظرمی رسد دراین افراد حساسیت بیش ازحد فولیکولهای مو به مقادیرطبیعی آندروژنها باعث پرمویی می گردد . البته حتی این نوع هیرسوتیسم نیزبه کاهش آندروژنها توسط داروها پاسخ می دهند . این افراد کاملاً سالم بوده وتنها به علل زیبایی تحت درمان قرار می گیرند .

اقدامات پاراکلینیکی

اندازه گیری هورمونهای مختلفی چون تستوسترون ، 17هیدروکسی پروژسترون ، آندروستن دیون ، پرولاکتین وFSHوLH و استفاده ازسونوگرافی تخمدانها جزء اقدامات پاراکلینیکی لازمی است که درمورد بیماران مبتلا به هیرسوتیسم باید انجام گیرد تا به تشخیص علت بیماری کمک نماید و قطعاً تشخیص علت بیماری به انتخاب روش درمانی مناسب منجرخواهد شد .

درمان

برای درمان هیرسوتیسم درخانمها باید علت آن شناسایی شده و در صورت امکان برطرف گردد . درمان به دوصورت دارویی وغیردارویی انجام می شود . درمان دارویی شامل استفاده ازقرصهای ضد بارداری ، اسپیرونولاکتون ، کورتیکواستروییدها ، سیپروترون کامپاند، سیپروترون استات، فیناستراید، فلوتامید، کتوکونازول، آنالوگهای GnRH وسایر داروها می باشد . درمان غیردارویی شامل استفاده از لیزر، الکترولیز، موم ، بند انداختن و غیره می باشد.

در مورد درمانهای خوراکی باید توجه داشت که معمولاً استفاده ازداروها باید به مدت طولانی انجام شود تا تأثیر خود را بگذارد وبا توجه به عوارض این داروها حتماً باید تحت نظر متخصص پوست و یا متخصص غدد داخلی مصرف شوند .

درمورد درمانهای غیردارویی باید توجه داشت که درمان مناسب درمانی است که هزینه آن برای فرد مناسب باشد ؛ درد کمتری ایجاد کند ، به پوست آسیبی نرساند ؛ استفاده از آن راحت باشد و اثر آن مدت زیادی بماند . بطورکلی این روشها را می توان به دودسته موقتی ودائمی تقسیم نمود . روشهای موقتی شامل دپیلاسیون ( ازبین بردن قسمتی ازموکه در بالای پوست قراردارد) و اپیلاسیون ( ازریشه درآوردن مو) می باشد . دپیلاسیون شامل تراشیدن موها با تیغ ویا ریش تراش برقی واستفاده از دپیلاتورهای به شکل کرم ویا مخلول می باشد . معمولاً موها حدوداً چند روز پس از دپیلاسیون دوباره ظاهر می شوند اما پس ازاپیلاسیون معمولاً چند هفته طول می کشد تا موها دوباره پدیدارشوند . اپیلاسیون شامل کندن موها با موچین ، استفاده ازموم ، شوگرینگ (استفاده ازموادچسبناک) وبند انداختن می باشد . روشهای دائمی شامل الکترولیز، لیزروفلش لامپ می باشد . درمورد مزایای لیزرنسبت به روش الکترولیز می توان به مواردی چون راحتی وسرعت استفاده ، درد ناچیز، عدم آسیب رسانی به ساختمانهای پوست وعدم ایجاد اسکاراشاره نمود . دربین روشهای دائمی ازبین بردن موها لیزربا توجه به ایمنی آن بهترین روش محسوب می شود . از معایب روش الکترولیز آن است که وقت زیادی برای انجام آن لازم است وفقط برای قسمتهای کوچکی ازپوست می توان آن را به کار برد زیرا دراین روش موها را باید یکی یکی از بین برد. از معایب دیگراین روش می توان به درد در هنگام انجام و احتمال آسیب رساندن به پوست و ایجاد اسکار (لکه) اشاره نمود.

پرمویی یا هیرسوتیسم

دستگاه لیزر با فرستادن یک دسته اشعه نورانی از طریق پوست به پیاز مو (فولیکول) عمل خود را انجام می دهد . این اشعه نورانی توسط مو جذب شده و به حرارت تبدیل می شود و این حرارت باعث نابودی فولیکول می گردد .لیزر در افراد با پوست روشن وموی تیره بسیار موثرتر است . هر چه موضخیمتر و تیره تر باشد اثر لیزر بهتر می باشد زیرا این موها ملانین یاهمان رنگدانه اصلی پوست و مو را به فراوانی دارند و جذب لیزر نیز توسط ملانین می باشد . تعداد جلسات لیزر معمولاً 5 تا 8 جلسه بوده ومدت زمان انجام آن درهرجلسه بسته به وسعت محل انجام آن متفاوت است برای مثال انجام لیزرموهای چانه تنها 2تا3 دقیقه طول می کشد ولیزرپشت تنه یکساعت ونیم تا سه ساعت به طول می انجامد . علت آن که لیزردرمانی موهای زائد به تعداد جلسات زیادی نیاز دارد آن است که بیشترین اثرلیزر برموها درمرحله آناژن می باشد وبا توجه به اینکه همه موها درفاز آناژن نیستند لذا لازم است تا لیزردرمانی درچندین جلسه با فاصله زمانی حدود یک تا دو ماه انجام گیرد . فلش لامپها و IPL نیز در درمان موهای زائد استفاده می شوند که دراین دستگاهها ازتکنولوژی لیزر استفاده نشده وهنوز در مورد اثربخشی آنها درحد لیزرها بحث زیادی وجود دارد و نیازبه زمان بیشتری است تا بتوان درمورد آنها قضاوت صحیح نمود اما می توان گفت که این دستگاهها دربهترین شرایط می توانند در حد لیزرها اقدام به از بین بردن موهای زائد نمایند .

 
 
 
 

شماره تلفن مطب دکتر فیاض : 44463501-021

آدرس مطب : میدان پونک - خیابان میرزا بابایی - بلوار عدل - ساختمان پزشکان فتح طبقه چهارم - واحد 27

شماره تلفن کلینیک به سیما (دکتر فیاض) : 42958-021

آدرس کلینیک : تهران - خ ولی عصر بالاتر از بیمارستان دی - کوچه شاهین - پلاک 10